Posted by: ekolevizja | April 21, 2017

Historiku i Ditës Ndërkombëtare të Tokës (22 Prill)

Përshtati: Alisa Peçi

Dita Botërore e Tokës festohet çdo vit më 22 prill, në mbarë botën, për të rritur ndërgjegjësimin e njerëzve rreth mbrojtjes së mjedisit si dhe për të demonstruar masat e mbrojtjes së mjedisit. Për herë të parë, Dita Botërore e Tokës u festua në vitin 1970 dhe më pas filloi të festohej çdo vit në nivel global, nga rreth 190 vende.

Në vitin 1969, një aktivist i paqes nga San Francisko, i quajtur John McConnell, propozoi një ditë për t’u bashkuar për sigurinë mjedisore. John McConnell zgjodhi për të festuar Ditën e Tokës, ekuinoksin e pranverës më 21 mars 1970, ndërsa Senatori i Shteteve të Bashkuara Gaylord Nelson përcaktoi datën 22 prill të vitit 1970, e cila u bë dita sinjifikuese e tokës në mbarë botën. Për themelimin e datës së festimit të ditës së Tokës më 22 Prill, Senatori i Shteteve të Bashkuara Gaylord Nelson u nderua me Çmimin Medalja Presidenciale e Lirisë. Në këtë mënyrë, data 22 prill 1970 është shënuar si përvjetori i lëvizjes moderne mjedisore.

Gjatë kremtimit të parë të ditës së tokës, miliona njerëz shfaqën interesin e tyre dhe morën pjesë në atë ngjarje. Në përgjithësi, festimi i Ditës së Tokës fillon me praktikën e zakonshme të plantacioneve të reja të pemëve në zonat e kërkuara në mbarë botën. Shumica e vendeve e festojnë gjatë gjithë javës me emrin Java e Tokës, për t’u përqëndruar në shumë çështje dhe aktivitete mjedisore.

Dita e Tokës në 22 Prill 1970 u krijua për të rritur ndërgjegjësimin e publikut për mbrojtjen e gjallesave si dhe trajtimin e çështjeve mjedisore para popullit. Një tragjedi e madhe mjedisore ishte derdhja masive e naftës në Santa Barbara të Kalifornisë në vitin 1969. Kjo tragjedi, inspiroi Gaylord Nelson drejt rritjes së ndërgjegjësimit publik për ndotjen e ajrit, ujit dhe tokës, si dhe zbatimin e masave për mbrojtjen e mjedisit.

Toka është i vetmi planet në Univers, ku ka jetë. Ndaj, është shumë e nevojshme të mirëmbahen pasuritë natyrore të tokës, për të vazhduar jetën në tokë. Njeriu, ka harruar të kujdeset për planetin që i dha jetën dhe i përdor burimet e tij në mënyrë të pamëshirshme.

Senatori amerikan Gaylord Nelson, themeloi Ditën e Tokës për t’i ndërgjegjësuar njerëzit për rritjen e përditshme të industrializimit, si dhe qëndrimin e pakujdesshëm të njerëzve që jetojnë në tokë. Hapi u mor nga ai për të promovuar idenë e ekuilibrit natyror midis njerëzve si dhe për t’i inkurajuar ata për respektimin e burimeve të planetit. Është shumë e nevojshme të kujdesemi për çështjet mjedisore për të qëndruar të shëndetshëm dhe të gjallë, pasi njerëzit kanë shfrytëzuar pa mëshirë burimet e jetës gjatë shekujve.

Një nga shembujt më të mëdhenj është shterimi i shtresës së ozonit që na pengon nga rrezet ultraviolet të diellit. Një tjetër problem i madh i mjedisit është shkatërrimi i lumenjve duke u përzier me materialet toksike industriale që çon në ngrohjen globale. Rritja e industrializimit, çon në shpyllëzimin që përfundimisht çon në rritjen e temperaturës së Tokës. Çdo gjë është duke u paketuar në qese plastike. Prodhimet e qeseve plastike po rriten dita ditës, të cilat sjellin dëme për mjedisin, pasi këto materiale janë të padegradueshme.

Këto janë disa nga rreziqet që mbarojnë jetën në tokë, të cilat mund të reduktohen duke ndërmarrë hapa të vegjël si mbjellja e pemëve të reja, duke penguar shpyllëzimin, duke kufizuar përdorimin e automjeteve për të reduktuar ndotjen e ajrit, duke rritur ruajtjen e energjisë përmes reduktimit të përdorimit të panevojshëm të energjisë elektrike. Hapa të tillë të vegjël bëhen një hap i madh nëse merren me kujdes nga njerëzit në mbarë botën.

Tematikat e Ditës së Tokës

Tema e Ditës Botërore të Tokës 2017 është ” Mjedisi dhe Klimas”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2016 ishte “Pemët për Tokën!”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2015 ishte “Bota e Mrekullueshme e Uji t ” dhe “Tokë e Pastër – Tokë e Gjelbër “.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2014 ishte “Qytetet e Gjelbra”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2013 ishte “Fytyra e Ndryshimeve Klimatike”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2012 ishte “Mobilizo Tokën”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2011 ishte “Pastro airin”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2010 ishte “Redukto”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2009 ishte “Si mund të lëvizni?”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2008 ishte “Pemë, Ju lutem”.
Tema e Ditës Botërore të Tokës 2007 ishte “Të jesh i sjellshëm me tokën – duke filluar nga kursimi i burimeve”.

Posted by: ekolevizja | March 13, 2017

Ligj specifik për Ndryshimet Klimatike

Nga: Laureta Dibra, përgjegjëse e sektorit të ajrit dhe ndryshimeve klimatike, Ministria e Mjedisit

Ne kemi ligjin e mbrojtjes së mjedisit, nga ku mund të merrnim spunto për të hartuar aktet nënligjore, por e pamë që ishte një bazë ligjore e mangët për të adresuar të gjitha çështjet e ndryshimeve klimatike. Tashmë ka ardhur momenti për të hartuar një ligj specifik për ndryshimet klimatike, pasi edhe paketa ligjore e BE-së në këtë fushë është zgjeruar.

Aktualisht, po realizohet një proçes konsultimi me të gjithë aktorët për ligjin e ndryshimeve klimatike, me institucionet që janë përgjegjëse për t’a zbatuar këtë legjislacion. Pjesëmarrja e të gjithë aktorëve në këtë proçes paraqet një garanci për të ardhmen për t’i angazhuar këto institucione, për ngritjen e infrastrukturës së nevojshme për zbatimin e legjislacionit, qoftë në fushën e reduktimit të gazeve me efekt serë, qoftë edhe në fushën e përshtatjes së ndryshimeve klimatike. Ky ligj ka për qëllim të adresohen të gjitha problematikat që lidhen me ndryshimet klimatike, veçanërisht përshtatja ndaj ndryshimeve klimatike.

Ligji ka në fokus edhe zbatimin e Marrëveshjes së Parisit, që Shqipëria e ratifikoi në korrik të vitit 2016, për të cilën ka detyrime për t’u zbatuar. Në këtë ligj do të shprehen qartë edhe detyrat institucionale për të zbatuar angazhimet ndërkombëtare që ka vendi, por njëkohësisht edhe masat në nivel kombëtar, që lidhen me ndryshimet klimatike.

Të gjitha projektet që do të zhvillohen në fushën e bujqësisë, ujrave, blegtorisë etj. duhet të konsiderojnë ndryshimet e pritshme të klimës. Institucionet përkatëse duhet të angazhohen që në politikat e tyre të marrin në konsideratë edhe ndryshimet e klimës dhe zëri të shkoj në nivel komuniteti, tek fermeri.

Po mundohemi të sigurojmë masat e nevojshme për një zbatueshmëri sa më të madh të këtij legjislacioni në të ardhmen. Duam ta shtrijmë edhe në nivel lokal njohjen e ligjit të ndryshimeve klimatike. Paralelisht po finalizojmë edhe Strategjinë Kombëtare për Adaptimin ndaj Ndryshimeve Klimatike dhe 2 planet: një për përshtatjen dhe një për reduktimin e gazeve serë.

Posted by: ekolevizja | March 2, 2017

Kemi ligje mjedisi, por jo një mjedis të mirë!

ferdinand-bego

Që nga viti 1992, me Samitin e Rios, mjedisi konsiderohet si një pjesë e qënësishme e zhvillimit, ku një pjesë e rëndësishme e superstrukturës sociale ishte pjesë e atij samiti: presidentë, burra shteti, media të fuqishme etj. Që nga ajo kohë, çështjet mjedisore në një farë mase kanë qenë të pranishme qoftë në media por edhe në politikbërje. Politikanët e dijnë se duke e përdorur mjedisin në fushatë bëhen më bashkëkohorë, më të ndjeshëm ndaj jetës së qytetarëve në lidhje me cilësinë e ajrit, ujit etj. dhe mund të marrin më shumë vota.

Sipas Prof. Ferdinand Bego: “Në Shqipëri, gjërat ecin me trysninë që ka qeveria shqiptare në axhendën e saj për t’u bërë pjesë e bashkësisë europiane, në të cilën mjedisi ka tjetër profil dhe duam apo s’duam duhet t’i atashohemi kësaj familjeje me të gjitha vlerat që ajo mbart, për pasojë axhenda mjedisore e të gjitha qeverive mbas 90-ës, në mënyrë të veçantë në këto vitet e fundit, gjithnjë e më shumë po bëhet e mbushur me ligje mjedisi: Ligji për Zonat e Mbrojtura, ligji për cilësinë e ajrit, ligji i mbetjeve etj. Para 90 –ës, mjedisi ka qenë më i pastër se mjedisi që është sot. Pra jetonim më mirë, nga pikëpamja e gjendjes mjedisore, sesa sot. Atëherë nuk kishim ligje mjedisi. Ajo që po ndodh në vitet e sotme është rritja e konsumizmit. Me përdorimin e gjerë të mallrave, shkëmbimeve, produkteve është rritur dhe ndotja”.

Në një farë mase, njerëzit janë bërë më të ndërgjegjshëm mbi ajrin, ujin, mjedisin që duam të shplodhemi shpirtërisht, por që nuk na ofrohet si i tillë. Politika e kupton shumë mirë që të bëhesh faktor i rëndësishëm duhet të flasësh me një gjuhë që prek interesat mjedisore të publikut, që në realitetin politik do të përkthehet në bërje ligjesh, për ato shqetësime mjedisore që kanë qytetarët.

“Qeveritë e masin suksesin e tyre me sa ligje kanë nxjerrë, sa akte nënligjore në zbatim të ligjit kanë prodhuar, sa udhëzime, VKM etj. kanë dalë në fushën e mjedisit. Nga ana tjetër ka një problem me qasjen qytetare ndaj ligjit. Qytetarët, nuk e kuptojnë rëndësinë që ka njohja e ligjit, se po nuk e njohe ligjin nuk ke çfarë zbaton, t’a ndjesh shpirtin e ligjit, t’a kuptosh pse është bërë ky ligji, cila është fryma e këtij ligji, sa ai përkthehet në interesat jetike që ata kanë për të përmirësuar jetën e tyre, për të patur një mjedis më të shëndetshëm, për një përdorim më të mirë të burimeve natyrore në shërbim të zhvillimit.

Mendësia se ligji më përket mua dhe është në dobinë time, do shumë kohë që të futet në Shqipëri, për vetë faktin se ne vijmë nga një sistem ku ligji ishte, por maliqi ishte më i rëndësishëm. Në këtë kontekst, haset vështirësi në zbatimin e ligjeve. Shpesh me padijen tonë vihemi në përballje me kundra ligjin, duke menduar se në këtë mënyrë po i bëjmë mirë vetes. Përkundrazi. Nuk po i lejmë që gjërat të gjejnë vendin e tyre dhe sistemi rregullator të jap një tjetër produkt, për të cilën shoqëria ka nevojë” – shtoi më tej për Ekolëvizjen z. Bego.

Older Posts »

Categories